Vùng đất Tây Bắc không chỉ được biết đến phong cảnh hữu tình, núi non hùng vĩ mà còn đáng nhớ bởi các đặc sản ngon, lạ: thịt lợn hun khói, xôi ngũ sắc, cơm lam, ốc Suối Bàng… Một trong số các đặc sản được coi là đặc trưng nhất của vùng đất này: tỏi cô đơn Sơn La.

1. Tỏi cô đơn có gì đặc biệt

Tỏi cô đơn không chỉ đặc biệt vì là loại tỏi hiếm có, mà cách gieo trồng canh tác tỏi cũng khác lạ

Vùng đất Phù Yên thuộc miền núi Tây Bắc trùng điệp núi non, sông suối. Thiên nhiên nơi đây cũng được coi là khắc nghiệt khi mùa khô thì oi bức vô cùng còn mùa đông thì giá lạnh cắt da cắt thịt. Nhưng thật lạ, nó lại thích hợp và ưu ái cho giống tỏi cô đơn Sơn La sinh tồn, phát triển. Nhờ đó, tỉnh Sơn La có loại đặc sản quý hiếm để quảng bá đến du khách xa gần, vừa có điều kiện cải thiện đời sống kinh tế cho người dân trồng tỏi nơi này.

Đến tỉnh Sơn La vào giữa khoảng tháng 11, bạn sẽ thấy cánh đồng tỏi xanh mướt mới được người dân gieo trồng. Tỏi cô đơn ở đây không trồng quanh năm như các vùng trồng tỏi khác mà được trồng xen kẽ với mùa vụ của lúa và thừa hưởng sự trù phú của đất đai nơi này.

Tuy nhiên, loại tỏi cô đơn mà Phù Yên trồng được nó lại ưu thích những mảnh đất hơi rắn và ít phù sa. Chính vì vậy, trên cả cánh đồng tỏi rộng mênh mông thì cũng vài thửa ruộng thu được giống tỏi cô đơn. Người dân nơi đây cho rằng, đó là do kết cấu đất giúp tỏi phát triển thành một nhánh duy nhất chứ con người không tác động được. Thông thường, để có tỏi cô đơn thì người dân chọn tỏi giống là loại tỏi tía.

Qua nhiều năm, Sơn La vẫn giữ mô hình canh tác tỏi truyền thống. Nhưng vẫn cho ra loại tỏi cô đơn hoàn toàn khác biệt những nơi trồng tỏi cả nước.

2. Hương vị đặc trưng tỏi cô đơn Sơn La

Tép tỏi cô đơn ở đây khác hẳn với các loại tỏi cô đơn khác cả về hình dáng và mùi vị

             

Khác hẳn với các loại tỏi cô đơn ở các tỉnh thành khác như: tỏi cô đơn Vĩnh Thực, tỉnh Quảng Ninh, tỏi cô đơn Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận, tỏi cô đơn Quảng Ngãi thì tỏi Phù Yên, tỉnh Sơn La sở hữu các nhánh tỏi khá to, có màu tía đều. Xét về mùi vị thì tỏi có vị cay nhẹ nhưng không nồng và hăng. Đặc biệt khi chế biến thức ăn thì tỏi có mùi thơm rất dễ chịu. Do đó, nhiều nhà hàng ở khu vực Tây Bắc chọn tỏi Sơn La làm gia vị chính.

Tỏi cô đơn chỉ trồng được ở một số khu vực của huyện Phù Yên như: xã Gia Phù, xã Tường Phù, xã Tường Thượng. Chính vì diện tích gieo trồng không lớn nên dường như quá trình chăm sóc tỏi đều áp dụng theo phương thức truyền thống từ nhổ cỏ cho đến phân luống.Quan trọng nhất, tỏi cô đơn Phù Yên không hề dùng phân bón hay các loại thuốc bảo vệ thực vật. Trái lại, người dân tận dụng rơm rạ để đốt sau mùa vụ lúa để ngay sau đó gieo trồng tỏi xuống.

Tỏi cô đơn được người dân thu hoạch sau đó treo lên cho tỏi khô vỏ. Do đó, tỏi có thể dùng được rất lâu mà không bị mối mọt hay sâu bọ xâm hại. Tỏi cô đơn Sơn La hiện có mặt ở nhiều nơi và thành món quà biếu quý giá cho mọi người, mọi nhà.

    

 3. Tác dụng của tỏi cô đơn

Tỏi cô đơn chứa nhiều chất dinh dưỡng và có các tác dụng như:

- Tăng cường hệ thống miễn dịch

- Làm giảm chứng tăng huyết áp

- Chống ung thư

- Chậm quá trình lão hóa

- Giảm sưng huyết

- Chống tắc nghẽn mạch máu

- ức chế vi khuẩn gây bệnh: Do Alliicin là hoạt chất có tác dụng nhiều nhất của Tỏi, có tác dụng ức chế các loại vi khuẩn, nấm gây bệnh. Các bệnh về đường ruột như lỵ amíp, lỵ trực khuẩn.

- Điều hòa hệ sinh vật ruột: Tỏi nhìn chung là thuốc trị giun đặc biệt là giun kim. Là chất kích thích cơ thể và điều hoà các chức năng chủ yếu như các rối loạn nội tiết, gan, hạ mỡ máu, phòng chống các bệnh về tim mạc… Tỏi là thuốc chữa bênh đái đường, phòng ngừa trạng thái ung thư, giúp chống những bệnh như viêm màng não, bệnh xơ cứng động mạch, huyết áp cao

Ngoài ra còn có các tác dụng khác như: chữa cảm mạo, mụn nhọt đơn sưng...

4. Một số cách dùng

Rượu ngâm tỏi

- Các bệnh về khớp (sung mỏi khớp, thoái hóa các khớp)

- Các bệnh về tim mạch (huyết áp thấp, mạch vành)

- Hô hấp (viêm phế quản, viêm họng)

- Tiêu hoá (ăn uống khó tiêu, ợ chua, viêm loét dạ dày tá tràng), trĩ nội và trị ngoại, giảm đường huyết.

Tác dụng:

- Các bệnh về khớp (sung mỏi khớp, thoái hóa các khớp)

- Các bệnh về tim mạch (huyết áp thấp, mạch vành)

- Hô hấp (viêm phế quản, viêm họng)

- Tiêu hoá (ăn uống khó tiêu, ợ chua, viêm loét dạ dày tá tràng), trĩ nội và trị ngoại, giảm đường huyết

Mật ong ngâm Tỏi

Tác dụng:

- Tỏi ngâm mật ong chữa viêm xoang, viêm mũi.

- Tỏi ngâm mật ong trị ho, cảm cúm, viêm họng.

- Tăng cường hệ thống miễn dịch

- Tỏi đen ngâm mật ong chữa bệnh dạ dày.

- Tỏi ngâm mật ong giúp giảm huyết áp.

- Cải thiện sức khỏe não.

- Tỏi ngâm mật ong phòng chống ung thư ...

- Chữa trị bệnh tiểu đường.

Sản phẩm bạn đã xem

Zalo Đặc sản vùng cao Tây Bắc Messenger Đặc sản vùng cao Tây Bắc