Về Mường Phăng, mảnh đất lịch sử của tỉnh Điện Biên những ngày đông se lạnh này, du khách không chỉ được đắm chìm trong cảnh sắc êm ả của núi rừng Tây Bắc, vẻ đẹp như trong cổ tích của Hồ Pá Khoang, cảm nhận sự anh dũng kiên cường “gan không núng, chí không mòn” của thế hệ cha anh thông qua di tích

Một trong những món ăn dân dã mà đậm đà bản sắc dân tộc của người Thái nơi đây chính là món xôi sắn. Ai đã từng lên Mường Phăng, từng một lần thưởng thức món ăn giản đơn nhưng mang hồn núi rừng, nương rẫy này sẽ chẳng thể nào quên.

Từ những hạt thóc mặc trên mình chiếc áo vàng trên nương và những củ sắn mới mang ngoài ruộng về còn lấm đất được các bà, các êm chọn kỹ rồi sơ chế. Những thúng thóc vàng óng ả được phơi khô và giã bằng chiếc cối đạp chân, sau đó lại sàng sẩy để chọn những hạt gạo ngon nhất đem ngâm nước.

Còn những củ sắn thì được rửa sạch, bóc hết lớp áo ngoài rồi bóc cả lớp áo dày kế tiếp, đến khi gặp lõi sắn trắng ngần phía trong cùng mới thôi. Củ sắn được chọn phải là những củ ngắn, tròn lẳn và không bị sâu bệnh. Sắn rửa sạch rồi mang luộc luộc sơ qua để ráo nước, để khi đồ với xôi sẽ không bị lẫn vào.

Chõ để đồ xôi cũng không dùng những thứ đồ kim loại "công nghiệp", dễ làm xôi ướt. Chõ này làm bằng những khúc gỗ có đường kính nhỏ, đem về cắt khúc, khoét rỗng giữa, tạo dáng đẹp như một đài hoa. Chõ có dáng thon nhỏ từ dưới lên trên, dưới đáy có hai thanh tre nhỏ để đặt tấm đan thưa đỡ gạo khi cho gạo vào chõ xôi. Phần chõ lại được đặt trên một cái ninh đồng, thay cho nồi. Khi đồ, gỗ sẽ hút hơi nước lên nên xôi chín dẻo, thơm và không bị nhão.

Khi xôi chín bà con đổ xôi ra mâm, dàn mỏng dùng quạt, quạt cho xôi nguội nhanh. Rồi cho xôi vào các "giỏ” đan bằng mây có nắp đậy, có quai treo lên cột nhà. Đến bữa đem ra dùng hoặc đem đi làm nương ăn rất tiện.

Bản thân xôi sắn đã sẵn vị đậm đà, bùi ngậy của hạt nếp, miếng sắn nên thức ăn kèm cũng chẳng cần cầu kì. Xôi sắn chỉ cần chấm thêm chút muối hay nhâm nhi cùng vài món đồ gác bếp là đã vô cùng thơm ngon. Nhưng người Thái không ăn xôi sắn với thứ muối vừng thông thường mà dùng muối ớt. Sắn bùi, muối mặn, ăn cùng ớt cay lạ miệng, ăn hoài ăn mãi cũng chẳng ngấy ngán. Người Thái ăn xôi sắn bất kể mùa vụ, và đây cũng là món ăn chủ lực trong bữa cơm gia đình hàng ngày..

             

Món xôi không cầu kỳ nhưng lại khiến người ta bất ngờ bởi hương vị của nó. Qua làn khói mỏng, hương xôi hương sắn quyện lấy nhau, lưu luyến cả khứu giác người thưởng thức. Người miền xuôi nếm xôi sắn Điện Biên, mang theo niềm thương nhớ về chốn thị thành để xôi sắn thành thức quà phố thị được không ít người yêu thích. Xôi sắn miền xuôi đôi khi có thêm chút mỡ hành thơm tho, có lúc thêm nhúm ruốc tơi bông hồng hào.

               

Bây giờ xôi sắn không còn là món ăn riêng của người Thái Mường Phăng mà đã trở thành món ăn len lỏi trong phố phường của thành phố Điện Biên Phủ và nhiều đô thị khác. Miếng xôi sắn thơm ngon, bùi dẻo tạo dấu ấn về nét riêng ẩm thực Tây Bắc, giúp du khách hiểu hơn về văn hóa ẩm thực dân tộc Thái, đơn giản và gần gũi như chính con người họ.

Sản phẩm bạn đã xem

Zalo Đặc sản vùng cao Tây Bắc Messenger Đặc sản vùng cao Tây Bắc